ระหว่างวันที่ 7–8 สิงหาคม 2569 ผู้ช่วยศาสตราจารย์ติณณ์ลภัส ชูพันธนารากุล หัวหน้าสถานวิจัยสำนักวิชานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ลงพื้นที่ศึกษากลุ่มชาติพันธุ์มันนิ ณ อำเภอมะนัง จังหวัดสตูล ภายใต้การศึกษาวิจัยในพื้นที่จังหวัดสตูล สงขลา ตรัง และพัทลุง เพื่อทำความเข้าใจวิถีชีวิต อัตลักษณ์ และสถานการณ์ด้านสิทธิของกลุ่มชาติพันธุ์มันนิจากบริบทพื้นที่จริง

 

การลงพื้นที่ครั้งนี้ไม่ได้เป็นเพียงการเรียนรู้วิถีชีวิตและวัฒนธรรม แต่เป็นโอกาสสำคัญในการ รับฟังเสียงจากชุมชน และศึกษาว่า “สิทธิที่กฎหมายรับรอง” สามารถเกิดขึ้นจริงในชีวิตประจำวันได้มากน้อยเพียงใด โดยให้ความสำคัญกับประเด็นสำคัญ ได้แก่

 

สิทธิมนุษยชนและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์

สิทธิในการประกอบอาชีพและการคุ้มครองแรงงาน

สิทธิทางการศึกษาและโอกาสของเด็กและเยาวชน

การคุ้มครองเด็กควบคู่กับการเคารพอัตลักษณ์และวิถีวัฒนธรรม

 

หัวใจสำคัญของการศึกษาคือการมองกลุ่มชาติพันธุ์มันนิในฐานะ “ผู้ทรงสิทธิ” (Rights Holders) มิใช่เพียงผู้รับความช่วยเหลือ พร้อมทั้งพิจารณาว่า กฎหมาย นโยบาย และกลไกของรัฐควรได้รับการพัฒนาอย่างไร เพื่อให้การคุ้มครองสิทธิสามารถสอดคล้องกับวิถีชีวิต อัตลักษณ์ และบริบทของชุมชนได้อย่างแท้จริง

 

ข้อมูลและบทเรียนจากพื้นที่จะถูกนำมาต่อยอดสู่ งานวิจัยเชิงนิติศาสตร์และการแลกเปลี่ยนในเวทีประชุมนานาชาติ เพื่อเชื่อมโยงเสียงจากชุมชนเข้ากับการพัฒนากฎหมายและนโยบายด้านสิทธิมนุษยชนของกลุ่มชาติพันธุ์ ตลอดจนส่งเสริมบทบาทของงานวิจัยทางกฎหมายในการสร้างความเข้าใจและการคุ้มครองสิทธิที่ตอบสนองต่อความหลากหลายทางสังคม

 

เพราะ การคุ้มครองสิทธิที่แท้จริง ไม่ควรเริ่มต้นจากสิ่งที่กฎหมายเขียนไว้เพียงอย่างเดียว แต่ต้องเริ่มจากการรับฟังผู้คนที่กฎหมายมีหน้าที่ต้องคุ้มครอง